Najpiękniejsze miejsca w Polsce

(fot. Cezary Janiszewski)

W 1828 roku, gdy miasto należało do Radziwiłłów, współpracownik słynnego Karla Friedricha Schinkla, Johann Heinrich Haberlin – późniejszy nadworny architekt Sanssoouci- zaprojektował nowo murowany, piętrowy ratusz, z otwartym dziedzińcem pośrodku i przejazdem w przyziemiu na linii wschód – zachód. W pomieszczeniach ratusza znalazły miejsce: na parterze – odwach, wyszynk, waga miejska, kramy kupieckie, straż ogniowa, na piętrze natomiast – magistrat, sale sądowe i więzienie.

Ratusz był dwukrotnie przebudowywany: w 1862 i 1948 roku. Podczas pierwszej przebudowy dziedziniec został nakryty szklanym dachem i otoczony kolumnadą. Jednocześnie ratusz stał się budynkiem wyłącznie administracyjnym. Przejazd w przyziemiu zlikwidowano prawdopodobnie w końcu XIX lub na początku XX wieku.

Do 1948 roku ratusz ostrowski był jedynym obok synagogi i koszar zachowanym budynkiem użyteczności publicznej sprzed czasów wielkiego boomu budowlanego drugiej połowy XIX wieku. Niestety, powojenna przebudowa i nadbudowa ratusza okazała się dla tego obiektu niezbyt fortunną. Ostatni remont i modernizacja budynku odbyły się w latach 1977 – 1985.

Rajd Pojazdów Zabytkowych 2010 r (fot. Cezary Janiszewski) (fot. Mikołaj Leraczyk)

Ostrowski ratusz, który po ostatnim remoncie przejął cechy renesansu, to budynek trzykondygnacyjny, tynkowany boniowaniem parteru i naroży. Między pierwszą a drugą kondygnacją budynek opasuje gzyms pośredni w postaci balustrady balkonowej z podziałem na prostokątne pola.

Gzyms uskokowy podparty jest ozdobnymi kroksztynami. Główne wejście znajduje się od południa, pod balkonem wspartym na czterech narożnych filarach. Pośrodku zwieńczenia, również od strony południowej, znajduje się wieża zegarowa z galeryjką sklepioną zadaszeniem z barokizującą wieżyczką, zakończoną masztem z kulą i iglicą.

Wewnątrz mieści się restauracja oraz Muzeum Miasta Ostrowa Wielkopolskiego. Przy wejściu do Ratusza wmurowane są dwie tablice pamiątkowe, poświęcone walce ostrowian z okupantem hitlerowskim. Po prawej znajduje się tablica ufundowana już 1948 roku, po lewej natomiast widzimy tablicę nowszą, z roku 1995.

Obydwie tablice zwracają uwagę na współudział mieszkańców w wyzwalaniu miasta w 1945 roku. Były to głównie siły Armii Krajowej, które w obawie przed nieprzyjaznym stosunkiem ze strony Armii Czerwonej używały nazwy Ochotnicza Obrona Miasta.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej do miasta radziecki komendant wojenny Ostrowa major Aleksander Feczin wyraził uznanie obrońcom miasta i stwierdził, że nigdzie dotąd nie spotkał się z taką sytuacją, żeby miasto było tak zabezpieczone i żeby nie było w okresie przejścia frontu przerw w zaopatrzeniu miasta w wodę i prąd.