|
 |
|
|
Gdzie leżą Tatry?
|
|
|
|
|
To pytanie, z pozoru proste, większość zapytanych uzna za retoryczne. Tymczasem czy odwiedzający je wiedzą, że znaczna ich część, w tym całe Tatry Wysokie, leży w Brzegach, a dokładnie w sołectwie Brzegi, w gminie Bukowina Tatrzańska.
Tu leżą Rysy, Orla Perć, Dolina Pięciu Stawów Polskich, Morskie Oko, Wielki Wołoszyn czy Wielka Siklawa .
|
|
|
|
| Dolina Pięciu Stawów Polskich (fot. S. Pytel) |
|
Morskie Oko, do którego w ciągu roku dociera 800 tysięcy turystów, jest najliczniej odwiedzanym obiektem przyrodniczym w Polsce.
|
| Morskie Oko (fot. S. Pytel) |
| Morskie Oko, Mięguszowieckie Szczyty i Mnich (fot. S. Pytel) |
|
|
|
|
Sieć szlaków turystycznych w górskiej części gminy ma długość 45 km , ich przejście zajmuje 60 godzin intensywnego marszu.
Polecane szlaki:
- z Wodogrzmotów do Doliny Pięciu Stawów Polskich – 5 godzin
- z Morskiego Oka na Rysy – 7 godzin
- z Morskiego Oka przez Świstówkę do Doliny Pięciu Stawów Polskich – 6 godzin
- z Morskiego Oka do Dolinki za Mnichem – 5 godzin
|
|
|
|
|
Jak zachować się w Tatrzańskim Parku Narodowym?
>>> zob. szczegóły
Jak zachować się w górach?
>>> zob. szczegóły
|
|
|
|
|
|
|
Widok na Tatry
Z Bukowiny Tatrzańskiej widać cały łańcuch Tatr, który biegnie ze wschodu na zachód. W linii prostej mierzy 56 km długości i 17 km szerokości, zajmując powierzchnię ok. 1400 km2.
|
|
|
|
|
Tatry dzielimy na 3 części odpowiednio do struktury geologicznej, krajobrazu i rodzaju skał: Tatry Bielskie, Tatry Wysokie i Tatry Zachodnie.
Tatry Bielskie, najwyższe partie Tatr Wysokich i prawie połowa Zachodnich leżą w granicach Słowacji. Polska posiada zaledwie 1/4 całego pasma gór. Tatry Bielskie stanowią najbliższe pasmo Bukowiny.
Zaczynają się na wschodzie od Przełęczy Żarskiej (1081 m npm.) i sięgają ku zachodowi do Przełęczy pod Kopą (1756 m npm.). Najwyższe ich szczyty to Hawrań (2354 m npm.), Płaczliwa Skała (2148 m npm.) oraz Szalony Wierch (2062 m npm.). Krajobraz Tatr Bielskich nie jest specjalnie bogaty.
|
|
|
|
|
|
|
|
Tatrzański Park Narodowy
|
| Morskie Oko, Mięguszowieckie Szczyty i Mnich (fot. S. Pytel) |
|
|
|
|
| Tatry wysokie (fot. Paweł Murzyn) |
|
Charakterystycznym ich rysem jest bujna roślinność. Grzbiety mają linie łagodne. Ściany skaliste występują tylko w najwyższych partiach, pod stromymi szczytami. Są one zbudowane ze skał osadowych.
> zob. więcej
|
|
|
|
|
|
|
30 % powierzchni gminy obejmuje Tatrzański Park Narodowy, a na jej terenie znajdują się takie skarby tatrzańskie jak Morskie Oko, Dolina Pięciu Stawów Polskich, Wodogrzmoty Mickiewicza, Siklawa, Rysy, Zawrat, Granaty, Żabie Szczyty, Mięguszowieckie Szczyty, Kozi Wierch czy Świnica i Orla Perć.
|
|
|
|
|
|
| Morskie Oko (fot. S. Pytel) |
|
Morskie Oko – położone na wysokości 1393 m n.p.m. głębokie na 50,8 m, długie na 862 i szerokie na 566 m – jest najczęściej odwiedzanym stawem w Tatrach.
Ponad nim wznoszą się Mnich /2068m/ , Cubryna /2376m/, Mięguszowieckie Szczyty /2438,2393,2404m/ /, Przełęcz pod Chłopkiem /2307m/, Rysy /2499/. Od zachodu kocioł zamknięty jest grzbietem Miedzianego /2235/, a od wschodu masywem Żabich Szczytów /2259,2098 i 2079m/
|
|
|
|
| Tatry wysokie (fot. Paweł Murzyn) |
|
Powyżej Morskiego Oka, w surowej skalnej scenerii , leży Czarny Staw /1580m/, którego głębokość sięga aż 70,4m/ Jego powierzchnia rozciąga się na długość 578 i szerokość 444 m.
Z Morskiego Oka wiodą liczne szlaki turystyczne w Wysokie Tatry , np.
► przez Czarny Staw na Rysy – różnica wzniesień 1106 m
► przez Czarny Staw do Mięguszowieckiej Przełęczy
► pod Chłopkiem - różnica wzniesień 914 m
► przez Dolinę za Mnichem na Szpiglasową Przełęcz
/2114m/ – różnica wzniesień 721m
► przez Dolinę za Mnichem do Wrót Chałubińskiego
/2022m/ - różnica wzniesień 629 m
► przez Świstówkę do Doliny Pięciu Stawów Polskich
|
| Tatry Wysokie (fot. Paweł Murzyn) |
|
|
|
|
Dolina Pięciu Stawów Polskich – jedna z najdzikszych
i najładniejszych w Tatrach dolin polodowcowych otoczona jest strzelistymi szczytami Gładkiego Wierchu /2065m/,
Walentkowego Wierchu /2156m/, Świnicy/2301m/,
Zawratu /2158m/, Kozich Wierchów /2228 i 2291m/,
Granatami /2234 i 2240, 2225m/. Dolinę zamyka Wielki Wołoszyn 2151m/.
|
| Dolina Pięciu Stawów Polskich (fot. Paweł Murzyn) |
|
|
|
|
|
|
Szlaki turystyczne
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Wyciągi narciarskie
>> zobacz szczegóły
|
|
|
|
|
|
|
|
Terma Bukowina Tatrzańska
Zalegająca pod Podhalem woda termalna jest skarbem,
z którego korzysta znajdująca się w gminie „Terma Bukowina Tatrzańska” – jeden z największych i najnowocze- śniejszych tego typu obiektów w Europie.
Więcej informacji
>> kliknij tutaj
|
|
|
|
|
|
|
Kościół pod wezwaniem
Najświętszego Serca Jezusowego
w Bukowinie Tatrzańskiej
|
|
|
|
|
Ukończony w 1887 roku kościół jest dziełem jednego człowieka. Przez kilkanaście lat budował go góral z Bukowiny Jędrzej Kramarz.
Ten budowniczy - samouk - był zarazem architektem i wyko- nawcą: sam sporządził plany, wyrabiał cegły, był murarzem, cieślą, kowalem. Sam w końcu wyrzeźbił zdobiące wnętrze figury świętych i wykonał ołtarze. Figury można dziś oglądać przy wejściu do kościoła.
|
|
|
|
|
|
|
|
Kościół w Białce Tatrzańskiej
|
|
|
|
|
Drewniany kościół w Białce Tatrzańskiej wybudowany został około roku 1700 przez Jędrzeja Topora i Jana Chlipalskiego.
Wybudowano go "na zrąb", ustawiono w kierunku wschód- zachód. Dach pokryto gontem. Wieża posiada nadwieszaną izbicę i ostrosłupowy hełm. Wyposażenie jest barokowe i barokowo-klasycystyczne.
Kościół okolony jest murowanym ogrodzeniem, w którym zachowały się bramy z XVIII i XIX wieku. Całość ocieniają lipy - zabytki przyrody. Latach 20 XX wieku, wykonano w prace renowacyjne i konserwatorskie. Dziś we wnętrzu zgromadzony jest niewielki zbiór narzędzi rolniczych i dawnych przedmiotów gospodarczych.
|
|
|
|
|
|
|
ZABYTKI:
|
|
|
|
|
|
|
|
Kościół pod wezwaniem
Św. Sebastiana w Jurgowie
|
|
|
|
|
Pochodzi z XVII wieku. Zbudowany z drewna, na "zrąb", orientowany w kierunku wschód - zachód, stoi wewnątrz murowanego ogrodzenia z bramką z przełomu XVIII i XIX wieku.
Ściany obite są gontami. Na dachu, również krytym gontami, znajduje się wieżyczka na sygnaturkę z baniastym hełmem. Wolnostojącą murowaną dzwonnicę postawiono w 1811 roku. Zawieszone w niej dzwony datowane są na 1699 i 1785.
W kościele podziwiać można słynną XVIII drewnianą rzeźbę przedstawiającą diabła pokonanego przez Michała Archanioła. Kościół w Białce Tatrzańskiej.
|
|
|
|
|
|
|
|
Zabytkowa
"Zagroda Sołtysów w Jurgowie"
|
|
|
|
|
Jest przykładem ubogiego gospodarstwa spiskiego z przełomu wieków. Pomieszczenia zagrody umieszczone są w amfiladzie. Wejście do budynku, umieszczone z boku, prowadzi do sieni, w której przechowywane były narzędzia gospodarskie. Z sieni drzwi wiodą do kuchni ("izbecki") z piecem, półkami, ławami i tym podobnym sprzętem. Z kuchni przechodzi się do "izby" posiadającej piec i ławy, łóżka oraz stół, który był głównym meblem pomieszczenia.
Z "izby" przechodzi się do komory gdzie przechowywano ubrania i żywność. Okna wszystkich pomieszczeń skierowane są na wschód, jedynie "izba" posiada dodatkowe okno na zachód umożliwiające obserwację obejścia.
Zbudowana w 1861 roku zagroda jest filią Muzeum Tatrzańskiego.
Filia czynna jest od środy do niedzieli w godzinach 10- 14.
|
|
|
|
|
|
|
Zagroda Korkoszów
w Czarnej Górze
|
|
|
|
|
Prezentuje budownictwo i kulturę ludową Spisza. Układ zabudowań jest przykładem rozwoju spiskiej zagrody: od prostej, składającej się z dwóch zabudowań (chałupa i stajnia) w końcu XIX wieku, do wielo budynkowej ukończonej w okresie międzywojennym.
Zagrodę zaczął stawiać Alojzy Chyżny. Za pieniądze zarobione w Ameryce do chałupy dobudował okazałą "Wielką izbę" z komorą. Dalszą rozbudowę prowadził jego zięć Sebastian Korkosz i córka Elżbieta. Wtedy stanęła kamienna stajnia, wozownia i chlew. W dawnej stajni umieszczono pierwszy we wsi kierat. Ostania rozbudowa miała miejsce w latach czterdziestych - wówczas postawiono izbę zwaną "letnią" lub "pańską" z osobnym wejściem przez ganek.
|
|
|
|
|
W latach pięćdziesiątych rodzina Korkoszów przeniosła się na stałe do Słowacji. W roku 1980 potomkowie Sebastiana Korkosza przekazali zagrodę na rzecz Skarbu Państwa z życzeniem, aby powstało tu muzeum spiskie.
Po przeprowadzeniu remontu konserwatorskiego Muzeum Tatrzańskie zorganizowało we wnętrzu budynku ekspozycję etnograficzną, obrazującą bogate gospodarstwo spiskie.
Zagroda Korkoszów jest filią Muzeum Tatrzańskiego.
Filia czynna jest od środy do niedzieli w godzinach 10 - 14.
|
|
|
|
|
|
|
IMPREZY KULTURALNE:
|
|
|
|
|
|
|
|
Sabałowe Bajania
|
|
|
|
|
Od samego początku impreza ta cieszy się wielkim zainteresowaniem i ściąga do Bukowiny coraz większe rzesze ludzi z całej Polski. Bo "Sabałowe Bajania"- to wielkie święto folkloru. Święto tradycji ludowej, gwary, śpiewu, tańca, muzyki i sztuki.
Świętują ludzie z całej Polski, którzy na czas trwania imprezy przyjeżdżają do Bukowiny. Różnią się strojem, gwarą i muzyką, ale łączy ich jedno: umiłowanie tradycji, Ojczyzny i ojcowizny. "Są jak jeden wielki kolorowy bukiet kwiatów związany biało-czerwoną wstążką" - powiedział trafnie jeden z uczestników imprezy.
Organizatorem imprezy jest Dom Ludowy w Bukowinie Tatrzańskiej.
Dom Ludowy > zob. więcej |
|
|
|
|
|
|
Góralski Karnawał
|
|
|
|
|
Pierwszy "Góralski Karnawał" został zorganizowany w 1973 roku z inicjatywy ówczesnego Prezesa Zarządu Domu Ludowego, znanego twórcy ludowego, tancerza, śpiewaka i po trosze poetę Józefa Koszarka, przy współudziale miejscowych działaczy kulturalnych, a także przy wsparciu organizacyjnym Adama Sawiny.
Początkowo obejmował on swoim zasięgiem jedynie teren powiatu nowotarskiego, choć i wtedy przybywali kolędnicy z województwa krakowskiego i powiatu żywieckiego. Z czasem chętnych było tak wielu, że do bukowiańskiego Karnawału zespoły i soliści kwalifikowani byli w drodze eliminacji rejonowych. W innym przypadku impreza musiałaby trwać dwa tygodnie.
|
|
|
|
|
Od początku istnienia "Góralskiego Karnawału" organizowane są wyścigi kumoterek, czyli starych dwumiejscowych prostych sań góralskich, którymi dawnymi czasy kumoszka i kumoter wozili dzieci do chrztu, a także bywali nimi na słynnych jarmarkach czwartkowych w Nowym Targu. A że zimy bywały mroźne i wietrzne przykrywali swoje nogi "baranicą". Jak im jeszcze było zimno, to stawali przy najbliższej karczmie i wypijali "gazdowskom" herbatę. Termosów wtedy nie było i na dalszą drogę brało się "ćwiortkę" do katany.
|
|
|
|
|
Większość konkursów związanych z "Góralskim Karnawałem" odbywa się w sali głównej Domu Ludowego. Widownia mieści 350 miejsc na sali teatralnej wraz z balkonem. Scena jest przestronna, posiada pełne wyposażenie techniczne, zaś po obu jej stronach znajdują się garderoby dla uczestników spektakli. Imprezy plenerowe posiadają profesjonalne nagłośnienie.
W Domu Ludowym znajduje się izba regionalna, w której gromadzone są relikty kultury materialnej i duchowej regjonu Bukowiny Tatrzańskiej. Mieści się ona na poddaszu budynku. W drugiej części mieści się Biblioteka Publiczna.
W części parterowej znajduje się świetlica o wystroju regionalnym, zaplecze gospodarczo- magazynowe z trzonem kuchennym oraz sala wystawowa, nad którą znajduje się baza hotelowa.
Wszelkich informacji dotyczących imprez udzielają organizatorzy w biurze Domu Ludowego czynnym codziennie d 9.00 do końca trwania imprez w danym dniu również telefonicznie tel. /fax. 0-18 20-772-21. W Karnawale Góralskim bierze zawsze udział: około 60 grup kolędniczych, około 70 par tanecznych, około 15 zespołów w konkursie tańca zbójnickiego. Zgłoszenia do Wyścigu Kumoterek i pozostałych imprez plenerowych pod skocznią przyjmowane są w dniu imprezy.
|
|
|
|
|
|
|
Szkoła Ginących Zawodów
Przy Bukowiańskim Centrum Kultury DOM LUDOWY w 1999r. rozpoczęła działalność Szkoła Ginących Zawodów, Folkloru i Sztuki Ludowej dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych, zajmujących się twórczością i kulturą ludową, którzy pragnęliby pogłębić jej tajniki teoretyczne i praktyczne.
Założeniem tego przedsięwzięcia jest ratowanie ginących zawodów, pokazanie młodemu pokoleniu zanikającego piękna oraz nauka jego tworzenia jak również pomoc zespołom w szkoleniu oraz szukaniu korzeni w tradycji wsi. Zajęcia dla dzieci i młodzieży w trakcie roku szkolnego odbywają się na zasadzie "zielonych szkół".
Organizujemy turnusy jedno-, dwu-, lub trzytygodniowe z możliwością realizacji podstawowego programu zajęć szkolnych, jednak ze szczególnym nastawieniem na zajęcia regionalne i sztukę ludową. Każda grupa może mieć swoich lub naszych instruktorów, którzy będą przekazywali warsztat i tajniki ginących zawodów w dziedzinach:
| |
- kroju, szycia i haftu damskiego i męskiego
- malarstwa na szkle
- ceramiki
- snycerki i zabawkarstwa
- budowy starych instrumentów ludowych
- rzeźby w drewnie i kamieniu
- kowalstwa
- innych dziedzinach w zależności od potrzeb zainteresowanych grup bądź też osób indywidualnych.
|
Dla twórców ludowych zrzeszonych i nie zrzeszonych oraz artystów amatorów organizujemy plenery i warsztaty z różnych dziedzin twórczości, ze szczególnym uwzględnieniem ginących zawodów. Koła zainteresowań, zespoły regionalne, teatralne oraz kapele przyjmujemy na tzw. zgrupowania, gdzie szlifują one technikę, układy choreograficzne, śpiew, muzykę, a także pogłębiają wiedzę o folklorze, stroju, muzyce, tańcu oraz zwyczajach i obrzędach ludowych.
Dla nauczycieli i instruktorów organizujemy kursy z zakresu pogłębiania wiadomości z różnych dziedzin twórczości połączone z zajęciami praktycznymi. Zdobyte umiejętności będą przydatne w pracy z dziećmi w kołach zainteresowań oraz podczas prowadzenia tzw. "ścieżek regionalnych" w szkołach. W programie zajęć są również spotkania ze sztuką Podhala, wycieczki krajoznawcze, zwiedzanie skansenów Podhala oraz izb twórczych, spotkania z zespołami regionalnymi, imprezy rozrywkowe i ogniska.
Organizujemy również wycieczki z przewodnikiem: do Morskiego Oka, na Kasprowy Wierch, Gubałówkę, do Dolin: Chochołowskiej i Kościeliskiej, Dębna, zwiedzanie skansenów w Zubrzycy i Łopusznej, Muzeum Tatrzańskiego i Muzeum Władysława Hasiora oraz zamków w Niedzicy i Czorsztynie, spływ Dunajcem oraz wyjazdy na Słowację do bielskich i dymianowskich jaskiń. Najchętniej przyjmujemy grupy zorganizowane: 30- 40 osób. Istnieje możliwość udziału w naszych szkoleniach osób indywidualnych, które dołączamy do grup.
Koszt pobytu jednej osoby do uzgodnienia.
KULTURA
|
|
|
|
|
|
|
|
Teksty i zdjęcia umieszczone w prezentacji Gminy Bukowina Tatrzańska - pochodzą z archiwum Urzędu Gminy Bukowina Tatrzańska i umieszczone zostały za zgodą i wiedzą przedstawicieli Urzędu Gminy Bukowina Tatrzańska.
|
|
|
|
|
| Zapraszamy! |
|
 |
|
|
Bukowina Tatrzańska
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
