|
|
|
|
Gmina Krościenko
nad Dunajcem
położona jest na południu Polski, w południowo-wschodniej części województwa małopolskiego. Do Krakowa jest stąd 115 km, do przejścia granicznego na Słowację 20 km (w Niedzicy), do pieszego przejścia granicznego około 5 km
(w Szczawnicy).
Powierzchnia gminy wynosi 57,3 km2, a liczba ludności 6336.
Położenie Krościenka pomiędzy trzema pasmami górskimi tj: Pieninami, Gorcami, a Beskidem Sądeckim stanowi doskonałą bazą wypadową w góry. Można stąd wyruszyć na Marszałek (828 m n.p.m.), Lubań (1210 m n.p.m.), Turbacz (1310 m n.p.m.), Trzy Korony (982 m n.p.m.), Sokolicę (747 m n.p.m.) czy Prehybę (1175 m n.p.m.). Położenie to daje nie tylko nieograniczone możliwości uprawiania turystyki pieszej, ale również rowerowej, konnej i kajakowej.
Warto również wspomnieć, że przez Krościenko przebiega trasa organizowanego od siedemdziesięciu lat Międzynarodowego Spływu Kajakowego po Dunajcu im. Tadeusz Pilarskiego.
Historia Krościenka sięga już czasów średniowiecza, kiedy przebiegał tędy szlak handlowy i dyplomatyczny z Polski na Węgry. Prawa miejskie Krościenko otrzymało w 1348 roku od króla Kazimierza Wielkiego. Z tego też okresu pochodzi niezwykle rzadko spotykany dziś turbinowy układ ulic odchodzących od rynku miasteczka.
|
|
Najstarszą budowlą Krościenka jest kościół parafialny p.w. Wszystkich Świętych z XIV wieku, a w Grywałdzie drewniany kościół p.w. Świętego Marcina zbudowany na przełomie XIV i XV wieku (perły Szlaku Gotyckiego).
Warto również zobaczyć zabytkowe kapliczki, wzniesione przede wszystkim jako wotum dziękczynne za odwrócenie różnych epidemii.
· Kaplicę św. Rocha z 1723 roku na „Ptaszkowej Górze”. Zbudowana z kamienia, orientowana, na prostokątnej podstawie, półkoliście zamknięta. Wnętrze zawiera rokokowy ołtarz z końca XVII wieku, z obrazami świętych Rocha, Sebastiana i Wawrzyńca.
· Kaplicę Przemienienia Pańskiego przy ul. Zdrojowej (pocz. XVII w.) – wzniesiona jako wotum dziękczynne za odwrócenie epidemii dżumy. Barokowo-ludowy ołtarz, a na zewnątrz - trójkątny krzyż z figurką św. Floriana.
· Kaplica Przemienienia Pańskiego przy ul. Św. Kingi (1870) – wybudowana w stylu neogotyckim, również stanowiła wotum, ale tym razem dla upamiętnienia ofiar epidemii cholery, które to nawiedzały Krościenko w latach 1833-1870. Wewnątrz kaplicy - dwa ołtarzyki z obrazami z końca XVII w.
· Kapliczka Świętej Kingi pod Ociemnym z 1860 roku przy zielonym szlaku na Sokolicę, na końcu ul. Św. Kingi, w miejscu, gdzie jak mówi legenda, Kinga, uciekając przed Tatarami, przeprawiła się przez Dunajec. Na ścianach kapliczki, której wnętrze kryje figurkę Świętej, przeczytać można XIX-wieczne poezje patriotyczne W. Gorzkowskiego.
· Kapliczka św. Antoniego Padewskiego przy ul. Jagiellońskiej (1881) - drewniana, z rzeźbą św. Antoniego z Dzieciątkiem.
· Ruiny Zamku Pienińskiego na Zamkowej Górze (799 m npm). Zamek ukryty wśród Pienin stał się miejscem ucieczki księżnej Kingi przed Tatarami. W 1904 r. obok wejścia do Zamku wykuto sztuczną grotę i ustawiono w niej figurę Św. Kingi. Po dzień dzisiejszy corocznie 24 lipca odbywa się tu odpust ku czci Świętej.
|
|
|
|
Kultywowaniem tradycji Górali Pienińskich zajmuje się istniejący od ponad pięćdziesięciu lat Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Pieniny”. Występy zespołu możemy zobaczyć na rozmaitych festynach i koncertach. Stałymi imprezami organizowanymi przez Gminne Centrum Kultury są: Majówka w Krościenku, Wianki na Dunajcu, Lato Krościeńskie, Biesiada nad Dunajcem.
Mieszkańcy Gminy są bardzo przywiązani do tradycji więc stroje góralskie można podziwiać również przy różnego rodzaju świętach kościelnych, procesjach i odpustach.
To właśnie w Krościenku w roku 1963 ksiądz Franciszek Blachnicki zainicjował oazowy Ruch „Światło-Życie”. Corocznie z całej Polski i z zagranicy zjeżdżają się tu liczni uczestnicy oaz.
Dzisiejsze Krościenko to przepiękna, malownicza miejscowość turystyczna, pełnapensjonatów, domów wczasowych i kwater prywatnych czekających na gości z kraju i zagranicy. Położenie pomiędzy trzema parkami tj: Pienińskim Parkiem Narodowym, Gorczańskim Parkiem Narodowym i Popradzkim Parkiem Krajobrazowym sprawia, że turyści chętnie odwiedzają naszą miejscowość.
|
Zapraszamy do Krościenka nad Dunajcem !
|
|
|
|
|
| Muzeum przyrodnicze w Krościenku |
|
|
 |
Czy wiesz że? |
 |
|
|
Krościenko nad Dunajcem:
Jedną z największych atrakcji jest spływ Przełomem Dunajca na tratwach flisackich, kajakach lub pontonach.
Rzeka powstała z połączenia Białego i Czarnego Dunajca w okolicy Nowego Targu. Płynie przez Pieniny, Beskid Sądecki, Kotlinę Sądecką, Pogórze Rożnowskie i Nizinę Nadwiślańską. W Pieninach tworzy malowniczy przełom na odcinku między Sromowcami Wyżnymi a Szczawnicą, jednocześnie będąc rzeką graniczną między Polską a Słowacją. Powstanie Przełomu jest dyskusyjne; jedna z legend ludowych podaje, że to król Bolesław Chrobry wyrąbał mieczem ujście rzece Dunaj, zalewającej Podhale. Dunajec uchodzi do Wisły w okolicach Opatowca.
Niegdyś spływ rozpoczynał się w Czorsztynie, jednak po budowie zapory na rzece trasę spływu skrócono o 6,5 km, a przystań flisacką przeniesiono do Sromowiec Wyżnych – Kątów. I stąd właśnie wyruszają tratwy flisaków, a kończyć trasę mogą po 18 km w Szczawnicy lub pokonać 23-kilometrową odległość do Krościenka.
Sezon flisacki trwa od 1 kwietnia do 31 października.
***
Przez stulecia Krościenko odgrywało rolę centrum gospodarczego dla całych Pienin. „Złote czasy” prosperity definitywnie przerwały wojny wieku siedemnastego. Na przełomie XVII i XVIII w. miasto przeżywa okres upadku – nawiedzają je wojny, pożary i epidemie (m. in. czarnej ospy, dżumy i cholery), które niemal całkowicie wyludniły Krościenko. Dla zaznaczenia miejsca pochówku ofiar zarazy, a także by strzec spokoju żywych przed duchami, na obrzeżach miasta budowano kapliczki. |
|
|
|
|
|
|
| Widok na Krościenko nad Dunajcem |
|
|
Znaczną część terenu Gminy Krościenko zajmuje Pieniński Park Narodowy, w tym najcenniejszy przyrodniczo obszar Pieninek oraz fragment Masywu Trzech Koron z Górą Zamkową. Znana wszystkim w Polsce z podręczników geografii sosna rośnie na szczycie Sokolicy, na terenie Gminy Krościenko. Z platformy widokowej na Sokolicy roztacza się piękny widok na przełom Dunajca.
Na początku XIX wieku Krościenko nad Dunajcem stało się znaną miejscowością letniskową z zakładem zdrojowym dla kuracjuszy z dolegliwościami dróg oddechowych. Obecnie można korzystać ze zdrojów „Stefan”, „Michalina” i „Maria”, są to szczawy wodorowęglanowe wspomagające leczenie dróg oddechowych i płuc, nieżytów narządów trawienia, są także pomocne w skracaniu rekonwalescencji.
Jedną z największych atrakcji Pienin jest spływ drewnianymi łodziami przez Przełom Dunajca. Stacja początkowa znajduje się w Sromowcach Wyżnych (gmina Czorsztyn), a jedna ze stacji końcowych właśnie w Krościenku. W trakcie trwającego ponad dwie godziny spływu flisacy umilają czas turystom legendami, a opowieściom tym towarzyszą roztaczające się wśród krętego kanionu Dunajca widoki.
Wycieczka szlakiem wodnym jest również jedną z form zwiedzania Pienińskiego Parku Narodowego. Został on założony w 1932 roku jako pierwszy w Europie i drugi na świecie pograniczny park narodowy. W budynku dyrekcji Parku, który swoją siedzibę ma w Krościenku znajduje się muzeum przyrodnicze z wieloma eksponatami.
W Hałuszowej - Pawilon Wystawowy PPN z ekspozycją poświęconą Hali Majerz. Na Majerzu prowadzony jest kulturowy wypas owiec, a produkowane tu tradycyjnie przetwory mleczne: bundz, oscypki i żentyca cieszą się dużym powodzeniem nie tylko wśród turystów.
|
|
|
|
|
|
|
| Budynek Gminnego Centrum Kultury w Krościenku |
|
|
|
Krościenko nad Dunajcem
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
