Najpiękniejsze miejsca w Polsce

Obszar gminy Piwniczna zasiedlony jest przez ludność o wyraźnym zróżnicowaniu kulturowym. Przeważająca część zamieszkana była przez ludność góralską. Na terenie Beskidu Sądeckiego badacze wyróżniają dwie duże grupy góralskie : od zachodu Górali Sądeckich, od wschodu Łemków. Etnografowie dzielą Górali Sądeckich na kilka grup, z których na obszarze gminy wyróżnić można Górali Rytersko- Piwniczańskich zwanych Czarnymi Góralami.

Czarni Górale różnią się od innych grup góralskich przede wszystkim strojami. Strój ich opierał się na surowcach naturalnych, jak sukno owcze, płótno lniane, skóra. Brązowe portki sukienne w części piwniczańskiej, ozdobione charakterystycznym „węzłem rycerskim” bądź innymi wzorami, można sporadycznie spotkać podczas imprez folklorystycznych czy większych świąt.

Budownictwo czarnych górali podobne jest do budownictwa innych grup góralskich, wyróżnia się jedynie malowaniem ścian zewnętrznych. Tradycyjne budownictwo drewniane nie jest już tak popularne-spotkać można jeszcze co najwyżej pojedyncze obiekty drewniane kryte gontem bądź słomą.

Do 1947 r. tereny Beskidu Sądeckiego na wschód od Popradu, a więc znaczną część dzisiejszej gminy Piwniczna ( Wierchomla, Łomnica), zamieszkiwali Łemkowie-góralska grupa etniczna. Powstała w wyniku stopienia się elementów etnicznych włoskich i ruskich z wpływami polskimi i słowackimi. Zaliczani są do ukraińskiej grupy językowej, różnili się jednak od sąsiednich grup etnograficznych tego języka. Zawdzięczają temu faktowi miano „Łemków”, które nadali im Bojkowie z Bieszczadów, od słowa „łem” oznaczającego polskie „tylko”, nie spotykanego w innych językach ryskich, a przejętego z dialektu górali słowackich. Wyróżniali się Łemkowie od sąsiednich górali także religią- wyznawali bowiem prawosławie, a od czasów unii brzeskiej w XVI w. katolicyzm w obrządku greckim.

Po drugiej wojnie światowej Łemkowie zostali wysiedleni z zajmowanych przez siebie ziem. Dziś ślady Łemków nie są zbyt liczne – najpiękniejsze z nich to dwie drewniane cerkwie o wysokich walorach zabytkowych, obecnie używane jako kościoły rzymskokatolickie (cerkiew Wierchomla, Cerkiew Zubrzyk).

Gdzieniegdzie zachowały się też stare drewniane chałupy i zabudowania gospodarcze, wyróżniające się bryłą architektoniczną o dobrych proporcjach i stromych dachach, pierwotnie krytych gontem. Przy drogach stoi jeszcze sporo dawnych kapliczek i krzyży unickich lub prawosławnych.