 |
Menu
|
|
|
|
Najpiękniejsze miejsca w Polsce |
|
| Atrakcje turystyczne |
|
|
Najciekawsze miejsca
na toruńskiej starówce :
|
| panorama Torunia od strony Wisły |
|
|
|
Toruńska starówka to dawne, założone przez Krzyżaków miasto, które swoją wielkością i znaczeniem wybiegło daleko poza projekty swoich pierwszych budowniczych.
Dzięki korzystnemu położeniu nad brzegiem spławnej Wisły i w wyniku starań jego mieszkańców rozrosło się w ciągu XIII i XIV w. w potężny ośrodek, składający się z dwóch odrębnych organizmów – Starego i Nowego Miasta Torunia - oraz sąsiadującego z nimi krzyżackiego zamku.
Średniowieczną przestrzeń miasta otoczoną obronnymi murami wypełniały gotyckie kościoły i klasztory, kamienice, spichlerze i warsztaty, wśród których żyli kupcy, rzemieślnicy i duchowni pochodzący często z odległych stron Europy.
Bogate miasto konkurowało w dalekim handlu z takimi europejskimi potęgami jak Lubeka, Hamburg i Brugia. |
|
|
Okres średniowiecznej świetności Torunia nie powtórzył się już nigdy potem, ale jego świadectwem pozostała do dzisiaj prawie niezmieniona przestrzeń starówki, ocalała mimo wojen, wzbogacona przez stulecia nowymi, stylowymi budowlami, wpisującymi się w niepowtarzalny klimat miasta.
Mimo upływu czasu, gotyk jest tu wciąż „na dotyk” i dominuje w architekturze i sztuce starego Torunia. Zabytkowa toruńska starówka jest spuścizną i świadectwem życia wielu pokoleń, a także miejscem ważnych wydarzeń historycznych.
Nic zatem dziwnego, że w 1997 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych wpisała ją na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, zaliczając zespół staromiejski w Toruniu do wąskiego grona najbardziej unikalnych i bezcennych obiektów na całym świecie. |
|
|
Ratusz Staromiejski
Handlowym i administracyjnym centrum miasta był Ratusz Staromiejski, obszerny gotycki budynek, zbudowany w końcu XIV w. na planie czworoboku. Na parterze, w jego wschodnim skrzydle, mieściły się ławy chlebowe, zaś w zachodnim sukiennice.
Przy oknie sali sądowej - od północnej, najciemniejszej strony ratusza - gromadzili się mieszczanie ciekawi zapadających wewnątrz wyroków.
Na pierwszym piętrze znajdowała się sala rady miejskiej, komnata królewska i zajmująca całe wschodnie skrzydło Sala Wielka, w której organizowano najważniejsze uroczystości. W wieży zbudowanej już w XIII w. mieściło się archiwum miejskie i skarbiec, zaś w rozległych ratuszowych piwnicach przechowywano piwo i wino.
W murach budowli kilkakrotnie obradował polski Sejm, a w 1501 r. zmarł król Jan Olbracht. W 1703 r., sto lat po przebudowie renesansowej i podwyższeniu o dodatkowe piętro, ratusz spłonął podczas szwedzkiego oblężenia Torunia.
Do dziś o pożarze przypomina wieża, na której nie odtworzono zniszczonego przez ogień hełmu. Odbudowany w XVIII w. ratusz nadal pełnił funkcję siedziby władz miejskich. Od 1958 r. jest siedzibą Muzeum Okręgowego. |
|
|
Katedra św. Janów
- do 1992 r. pełniła funkcję staromiejskiego kościoła parafialnego. Gotycka świątynia jest efektem wieloetapowej, trwającej ponad 200 lat budowy w miejscu, w którym już w I poł. XIII w. stanął pierwszy toruński kościół.
Najstarszą częścią istniejącej dzisiaj budowli jest prezbiterium z pocz. XIV w., do najmłodszych zalicza się zaplanowana jako wyższa wieża z I poł. XV w., w której w 1500 r. zawieszono największy wówczas w Polsce dzwon „Tuba Dei”.
W tym kościele ochrzczony został Mikołaj Kopernik, tu pochowano też serce zmarłego w Toruniu króla Jana Olbrachta w 1501 r.
Wewnątrz zachowało się wiele zabytków sztuki gotyckiej – fragmenty oryginalnych witraży, liczne malowidła z XIV w., kilka oryginalnych ołtarzy i rzeźb oraz płyty nagrobne.
Z XVI-XVIII w. pochodzą głównie barokowe ołtarze boczne, zabytkowe organy i pamiątki związane z Kopernikiem – jego pierwszy pomnik i renesansowe epitafium.
Wiszący na wieży toruńskiej katedry św.św Janów dzwon "Tuba Dei" jest wprawiany w ruch w wyjątkowy sposób. Zamiast sznura wykorzystuje się do tego celu unikatowy mechanizm nożny, umieszczony nad dzwonem.
Aby rozkołysać olbrzyma potrzeba kilku silnych mężczyzn.
|
|
| Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny |
|
Kościół Wniebowzięcia
Najświętszej Marii Panny
Przylegający do północno-wschodniego narożnika rynku kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny zbudowany został w stylu gotyckim w II poł. XIV w. przez franciszkanów, przybyłych do Torunia już w 1236 r.
Ze względu na surowość przepisów obowiązujących zakonników świątynia nie posiada wieży ani wyszukanych dekoracji architektonicznych.
Nowatorska konstrukcja i ciężar dachu były przyczyną widocznego do dzisiaj odchylenia od pionu południowej ściany kościoła.
Wewnątrz zachowały się cenne zabytki sztuki średniowiecznej – malowidła ścienne z końca XIV w., dębowe stalle i rzeźba Chrystusa złożonego do grobu.
W XVI-XVIII w., kiedy kościół stał się najważniejszą świątynią protestancką w Toruniu, umieszczono w nim renesansowe organy, ambonę oraz liczne epitafia i nagrobki, wśród których wyróżnia się barokowy grobowiec Anny Wazówny, siostry króla Zygmunta III Wazy, z 1636 r.
Pozostałe wyposażenie wnętrza z bogato zdobionym barokowym ołtarzem i imponującym łukiem tęczowym pochodzi z XVIII-XIX w. |
| Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny |
|
|
|
Kościół Ducha Świętego
- dawny zbór luterański, wzniesiono w latach 1754-1756 na miejscu kilkunastu budynków spalonych podczas oblężenia szwedzkiego w 1703.
Podjęcie jego budowy było skutkiem rozruchów religijnych z 1724 r., po których odebrano protestantom ich najważniejszą świątynię w mieście, kościół NMP, zezwalając z czasem na wzniesienie domu modlitwy nieprzypominającego kościoła.
Z tego powodu barokowy budynek pozbawiony był wieży, dobudowanej dopiero w ostatnich latach XIX w.
Rokokowe wyposażenie wnętrza ucierpiało w czasie groźnego pożaru w 1989 r., który pochłonął zabytkowe organy, obecnie zrekonstruowane. Od 1945 r. kościołem opiekują się księża Jezuici.
|
|
|
Kościół św. Jakuba
- zbudowany w latach 1309-1424 jako kościół parafialny Nowego Miasta Torunia, uważany jest za najwspanialszą świątynię gotycką w Toruniu.
Zastosowano w nim bardzo rzadki na ziemiach polskich system zewnętrznych łuków odporowych, typowy dla kościołów gotyckich na zachodzie Europy, częściowo zakryty w wyniku rozbudowy bocznych naw w XV w.
Wewnątrz zachowała się duża liczba cennych zabytków pochodzących w części również z nieistniejącego od niemal 200 lat toruńskiego klasztoru Dominikanów.
Najcenniejsze elementy wyposażenia to gotyckie malowidła i rzeźby z XIV-XV w., renesansowe organy oraz barokowy ołtarz główny i wyposażenie bocznych kaplic. |
|
|
Dom Kopernika
Gotycka kamienica mieszczańska przy ul. Kopernika 15 zwana Domem Kopernika została zbudowana w XV w.
W momencie przyjścia na świat Mikołaja Kopernika była najprawdopodobniej własnością jego rodziców, dlatego uważana jest za jedno z możliwych miejsc narodzin astronoma.
Kamienicy w XX w. przywrócono oryginalny wygląd z XV w. z bogato zdobioną fasadą i typowym dla dawnych toruńskich kamienic szczytem schodkowym.
W średniowieczu zamieszkiwano jedynie trzy pomieszczenia budynku – wielką sień i izbę tylną na parterze oraz jedną salę od strony podwórza na piętrze, pozostałe kondygnacje w całości używane były jako magazyny.
Od 1973 r. w kamienicy oraz domu sąsiednim mieści się Muzeum Mikołaja Kopernika. |
|
|
Gospoda pod Modrym Fartuchem
Barokowy budynek zbudowany w obecnym kształcie w XVIII w. jest jedną z wielu istniejących niegdyś na Nowym Mieście gospód rzemieślniczych.
Według tradycji już w 1489 r. raczył się tu wybornym piwem i winem król polski Kazimierz Jagiellończyk, a po nim jego syn, Jan Olbracht.
Zawieszone nad wejściem godło gospody zachęcało rzemieślników do odwiedzin zaraz po zakończeniu pracy i zdjęciu rzemieślniczego fartucha.
|
|
|
Krzywa Wieża
Jest to średniowieczna baszta miejska, która swą nazwę zawdzięcza znacznemu odchyleniu od pionu (1,40 m).
Wybudowana została w XIV w. jako prosta, 15-metrowa baszta wtopiona w system murów obronnych i ustawiona na fundamentach czterościennych, lecz z niedociągniętą do końca ścianą od strony miasta.
Przez otwory w jej bocznych ścianach przebiegał ganek strażniczy łączący ją z murami obronnymi, zaś brak ściany wewnętrznej ułatwiał wciąganie amunicji.
Już w średniowieczu z piaszczystego podłoża, na którym baszta została ustawiona, pod wpływem jej ciężaru osunęły się piaski, powodując równocześnie pochylanie się wieży do momentu, aż oparła się ona na gruncie bardziej trwałym.
W XVIII w. wieża przestała pełnić funkcje obronne. Podciągnięto wówczas do końca czwartą ścianę, wyrównano stropy i przeznaczono ją na karcer dla kobiet.
W XIX w. basztę przebudowano na kuźnię i mieszkanie dla rusznikarza, a w drugiej połowie tego stulecia całkowicie przeznaczono ją na potrzeby mieszkalne. Zastąpiono wówczas gotycki czterospadowy dach nowym-pulpitowym.
W latach 60. XX w. mieściło się w niej kilka stowarzyszeń kulturalnych, a obecnie służy jako kawiarnia i kiosk z pamiątkami. Wieża stanowi dziś jeden z najbardziej charakterystycznych akcentów Starego Miasta.
Z toruńską Krzywą Wieżą związana jest legenda, wg. której basztę murowali dwaj bracia. Ponieważ byli ze sobą skłóceni i nie patrzyli na siebie przy robocie, wybudowali krzywą wieżę.
Za karę musieli do końca życia podpierać pochylone mury, a ich duchy tkwią w nich podobno do dziś.
|
|
|
Dwór Artusa
Okazały gmach wzniesionego przy rynku Dworu Artusa został zbudowany w latach 1889-1891 w stylu neorenesansowym.
Mieści w sobie bogato zdobione sale reprezentacyjne, w których odbywają się najważniejsze uroczystości w życiu miasta.
Nazwa budynku nawiązuje do stojącego na tym samym miejscu w latach 1386-1802 gotyckiego Dworu Artusa, miejsca spotkań elitarnego Bractwa Św. Jerzego zrzeszającego najbogatszych mieszkańców miasta.
W 1466 r. podpisano tu II pokój toruński, mocą którego Toruń przyłączono na ponad 300 lat do Polski.
|
|
|
Spichlerze
Od początku istnienia miasta na ulicach położonych najbliżej wiślanego portu kupcy toruńscy budowali wielopiętrowe spichlerze, magazyny i składy lub przekształcali w nie domy mieszkalne.
W XIX w. na obszerny magazyn przebudowano nawet stojący przy ulicy Żeglarskiej dawny renesansowy pałac rodziny Eskenów, zwany obecnie Czerwonym Spichlerzem.
Do dziś przetrwało w Toruniu wiele gotyckich, renesansowych i barokowych spichrzów, a miejscem ich największego skupienia jest ulica Rabiańska, dawniej zwana Kruczą, która swą nazwę zawdzięczała podobno ptakom krążącym nad wypełnionymi zbożem magazynami. |
|
|
Średniowieczne bramy
Z wielu bram otaczających w średniowieczu Toruń przetrwały do dziś tylko trzy, wszystkie położone w pasie nadwiślańskich murów Torunia.
Gotycka Brama Klasztorna u wylotu ulicy Ducha Św., zbudowana w XIV w., do dziś zachowała pozostałości dawnego systemu obronnego z masywnymi wrotami, wnęką na podnoszoną bronę oraz kaszownikiem – otworem, przez który zrzucano na oblegających ciężkie przedmioty lub wylewano wrzątek i gorącą kaszę. Wzniesiona w 1437 r.
Brama Mostowa strzegła od 1500 r. mostu na Wiśle, zaś przez Bramę Żeglarską, zachowaną do dzisiaj w zmienionej formie, wjeżdżali do Torunia polscy królowie kierując się tzw. Drogą Królewską do kościoła św. Janów i komnat królewskich w ratuszu. |
|
| Pomnik Mikołaja Kopernika |
| Pomnik Mikołaja Kopernika |
| Pomnik Mikołaja Kopernika |
|
Pomnik Mikołaja Kopernika
Pomnik Mikołaja Kopernika stoi na Starym Rynku przed budynkiem ratusza. Pochodzi z 1853 r. Został wykonany na zlecenie niemieckiego stowarzyszenia kopernikowskiego przez berlińskiego rzeźbiarza Fryderyka Abrahama Tiecka.
Pomysłodawcą postawienia w Toruniu pomnika Mikołajowi Kopernikowi był Stanisław Staszic. W 1809 roku wmurowano nawet kamień węgielny pod monument i rozpoczęto narodową zbiórkę pieniędzy na ten cel.
Ze względu jednak na przejęcie Torunia w 1815 roku przez Prusy, zapadła decyzja o wzniesieniu monumentu w Warszawie. W Toruniu natomiast inicjatywę budowy pomnika przejęła społeczność niemiecka.
Specjalnie zawiązane stowarzyszenie rozpoczęło w 1840 roku zbiórkę pieniędzy, prowadzoną w Prusach i Rzeszy Niemieckiej, a także w innych częściach Europy, Rosji, a nawet w Ameryce Południowej. Ostatecznie jednak prawie 2/3 kosztów budowy pokryło miasta Toruń oraz król Fryderyk Wilhelm IV.
Uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się 25 października 1853 roku i była wielkim świętem dla społeczności miasta.
Odlana z brązu figura mierzy 2,6 metra wysokości. Przedstawia stojącą postać Kopernika odzianego w togę profesorską, trzymającego w lewej ręce sferę armilarną (astrolabium), a prawą wskazującego niebo.
Na granitowym cokole widnieje napis łaciński: "Nicolaus Copernicus Thorunensis Terrae motor, Solis Caelique stator" ("Mikołaj Kopernik torunianin, poruszył Ziemię, wstrzymał Słońce i niebiosa").
W 2003 roku zakończyły się gruntowne prace renowacyjne pomnika Mikołaja Kopernika, przeprowadzone z okazji 150. rocznicy odsłonięcia monumentu. W ramach robót przywrócono kamienną studzienkę z brązową paszczą delfina i półkolisty rezerwuar, położone u stóp pomnika (elementy te były rozebrane w latach międzywojennych). 150-lecie pomnika obchodzono 25 października 2003 roku.
W uroczystościach brał udział Marszałek Sejmu Marek Borowski. Cztery miesiące wcześniej - 24 czerwca, w czasie Święta Miasta - prezydent Torunia Michał Zaleski uruchomił odtworzony wodotrysk z paszczy delfina.
Z okazji rocznicy, Muzeum Okręgowe w Toruniu wydało folder poświęcony pomnikowi pt. "Z historii toruńskiego pomnika Mikołaja Kopernika". Wydawnictwo zostało sfinansowane przez Wydział Promocji i Informacji Urzędu Miasta Torunia. |
| Pomnik Mikołaja Kopernika |
|
|
|
Pomnik Flisaka
znajduje się w zachodniej pierzei Rynku Staromiejskiego.
Jest dziełem rzeźbiarza Georga Wolfa z Berlina. Ufundowany został przez zamożnych obywateli toruńskich.
Rzeźba odlana w brązie stoi na postumencie z piaskowca. Z piaskowca wykonana została również studnia, na której umieszczono 8 mosiężnych żab.
Z pomnikiem Flisaka związana jest legenda, według której swą cudowną grą na skrzypcach oczarował on zadomowione w mieście żaby i wyprowadził je poza mury obronne, na przedmieścia Torunia. |
|
Zamki
 zob. więcej
|
|
Mury obronne
zob. więcej |
|
Twierdza Toruń
zob. więcej |
|
Planetarium i Orbitarium
Jedną z największych atrakcji turystycznych Torunia jest Planetarium im. Wł. Dziewulskiego - najbardziej zaawansowany technologicznie tego typu obiekt w Polsce.
Charakterystyczna, półkolista kopuła i rotundowy kształt budynku Planetarium sprawiają, że należy ono do najbardziej rozpoznawalnych i charakterystycznych obiektów toruńskiej starówki.
Toruńskie planetarium działa od 17 lutego 1994 roku. Jego główną działalnością jest prezentacja seansów popularno-astronomicznych, obejmujących swoją tematyką praktycznie cały zakres wiedzy astronomicznej.
Sercem planetarium jest projektor ZEISSA RFP, który służy do wiernego odtwarzania wyglądu nieba z dowolnej chwili i dowolnego miejsca na Ziemi.
Tak więc na sztucznym niebie, którym jest 15 m średnicy kopuła, możemy przedstawić układ wszystkich 6000 gwiazd widocznych gołym okiem, konfigurację planet na tle zodiaku, układ gwiazdozbiorów, fazy Księżyca, zaćmienia - słowem wszystkie zjawiska widoczne z Ziemi na niebie prawdziwym, i co najważniejsze o wiele szybciej niż w rzeczywistości.
Dzięki specjalnej projekcji 360-stopniowych panoram możemy nie tylko przedstawić niebo nad wieżami toruńskiej starówki, lecz także krajobrazy innych miejsc na Ziemi.
Zwiedzimy również np. okolice miejsca lądowania misji APOLLO 17 na Księżycu, oszronione kaniony i wulkany na Marsie, czy rozświetlaną błyskawicami Wenus.
Rozwinięciem systemu panoram jest All-Sky, czyli system pokrywania obrazem slajdowym całej kopuły. Dzięki otaczającemu zewsząd obrazowi, widzowie uzyskają wrażenie bycia wewnątrz mgławic, czy gromad gwiazdowych. Oczywiście oprócz obiektów typowo astronomicznych powstaje możliwość znalezienia się np. w lesie, wewnątrz jaskini, czy katedry.
Ogromną rolę w tworzeniu przestrzennych, ruchomych obrazów na niebie planetaryjnym ma system projekcji video.
Dzięki dostosowanej przez nas optyce do warunków planetaryjnych uzyskujemy ogromny, ruchomy obraz pokrywający część kopuły od horyzontu aż po zenit. Umożliwia on prezentację praktycznie wszystkich zjawisk i obiektów astronomicznych z doskonałą jakością.
"Wobraź sobie, że jesteś specjalistą w Centrum Kontroli Lotów Kosmicznych. Stań za sterami okazałej sondy kosmicznej Cassini i poprowadź ją w przestrzeni.
Dajemy Ci do dyspozycji kamery, czujniki i zestaw komputerów pokładowych. To nie jest złudzenie! Dotknij, sprawdź, przeżyj to w Orbitarium!
3... 2... 1... 0... Start!
Kosmos czeka na Ciebie. Tylko w Toruniu.
Blisko jak nigdy wcześniej!"
ORBITARIUM to nowy, oryginalny toruński pomysł na popularyzację kosmosu. Podstawą jego realizacji była misja sondy Cassini, której najważniejszym celem było zbadanie Saturna, jego satelitów oraz zrzucenie lądownika o nazwie Huygens na największym z księżyców planety - Tytanie.
Dziś wiemy, że misja odniosła sukces, a my wszyscy mieliśmy szansę podziwiać niesamowite widoki z tego tajemniczego, choć niezbyt przyjaznego świata. 14 stycznia 2005 roku, kiedy miało miejsce lądowanie, Program 1 TVP przekazywał relację na żywo, a studiem telewizyjnym była właśnie sala Orbitarium.
Sala Orbitarium to nie tylko panele sterujące sondą. Na zawieszonych ekranach można samodzielnie uruchomić krótkie animacje komputerowe i prześledzić losy innych misji kosmicznych oraz poznać bliżej planety Układu Słonecznego.
Dla odwiedzających przygotowano zestaw interaktywnych urządzeń i modeli, które tłumaczą ciekawe zjawiska zachodzące we Wszechświecie.
Sprawdź, czy prawdą jest, że odległy sygnał dociera z opóźnieniem, ile ważyłby człowiek, mieszkając na Marsie lub Saturnie i dlaczego Jowisz ma burzliwą atmosferę?
Dzięki prostym, interaktywnym urządzeniom znajdziesz odpowiedzi na wiele pytań, a przystępne opisy wytłumaczą prezentowane zjawiska. A wszystko to poprzez zabawę i atrakcyjne eksperymenty. Wizyta w Orbitarium to doskonała propozycja dla całych rodzin oraz grup szkolnych.
|
|
|
| Zapraszamy! |
|
 |
|
|
|
|
|
|
Witamy
|
|
Toruń
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
);){kind=link}
);){kind=link}
);){kind=link}
);){kind=link}
);){kind=link}