Najpiękniejsze miejsca w Polsce

Pszczyna. Pierwsze skojarzenie wiąże ją od razu ze wspaniałą rezydencją magnacką – zamkiem i rozległym zabytkowym parkiem. I słusznie, bo mieszczące się tu Muzeum Zamkowe jest jednym z najciekawszych w Polsce muzeów prezentujących autentyczne wnętrza pałacowe.

Muzeum, powstałe w 1946 r., mieści się w obronnym niegdyś zamku, położonym po północno-zachodniej stronie rynku, natomiast od północy przylega do niego najpiękniejszy na Śląsku park angielski.

Udokumentowane początki zamku sięgają I połowy XV wieku, kiedy to panująca w latach 1424-1449 Helena, córka Dymitra Korybuta, wzniosła obronną budowlę w stylu gotyckim, złożoną z dwóch budynków i dwóch wież od strony południowej, uzupełnioną wałami ziemnymi i fosą.

Dobra pszczyńskie często zmieniały swych właścicieli. Lata panowania Promnitzów (1548–1765) to okres przekształcania gotyckiej budowli obronnej w reprezentacyjną rezydencję renesansową. W latach 1765-1768 wzniesiono monumentalny, dwupiętrowy pałac barokowy, założony na planie podkowy z wysokimi dachami mansardowymi.

Po wygaśnięciu książęcej linii Anhalt-Köthen-Pless (1765-1846) dobra przejął Jan Henryk X hrabia von Hochberg, od roku 1850 książę von Pless. Jego syn Jan Henryk XI (1833-1907), pełniący na dworze berlińskim godność cesarskiego wielkiego łowczego, dokonał w latach 1870-76 ostatniej już przebudowy rezydencji w Pszczynie. Elewacje dwupiętrowego zamku, założonego na planie podkowy, otrzymały tzw. kostium architektury francuskiej XVII wieku.

Od strony miasta dobudowano westybul z trzybiegową klatką schodową oraz monumentalną salę jadalną, z dwoma XIX-wiecznymi ogromnymi lustrami, o powierzchni 14 m2 każde.

Po śmierci „starego księcia” dobrami pszczyńskimi władał książę Jan Henryk XV (1861-1938). Jego żoną była słynna z urody Angielka, Maria Teresa księżna von Pless, nazywana Daisy (1873-1943), której portrety można podziwiać, m. in. na Galerii Lustrzanej.

W burzliwych latach I wojny światowej zamek pszczyński odegrał znaczącą rolę, będąc w latach 1914-1917 cesarską główną kwaterą i siedzibą sztabu wojsk niemieckich. Obecnie zwiedzającym udostępniane są oryginalne historyczne wnętrza mieszkalne z przełomu XIX i XX w., apartamenty cesarza Wilhelma II oraz Gabinet Miniatur.

W zbiorach muzeum zachowało się aż 80% wyposażenia zamku z początku ubiegłego wieku. Fakt ten, jak i poziom przeprowadzanych prac konserwatorskich i restauracyjnych miał wpływ na przyznanie placówce honorowego dyplomu wraz z brązową plakietką w konkursie Europa Nostra w 1995 r.

Pszczyński zamek zaliczany jest do grupy najczęściej odwiedzanych muzeów-rezydencji w Polsce. Nadal kontynuuje chlubne tradycje muzykowania, wywodzące się od czasów G. Ph. Telemanna. Dziś melomani mogą przeżywać niezapomniane chwile, słuchając m. in. jego muzyki w Sali Lustrzanej zamku, na organizowanych od 1979 roku „Wieczorach u Telemanna”.