Bazylika katedralna, niegdyś kolegiata, budowla renesansowo-barokowa z imponującą fasadą projektu Tomasza Poncino.
Budynek trójnawowy z wydłużonym prezbiterium posiada sześć kaplic o wielkiej wartości architektonicznej. Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Mikołaja jest jednym z najstarszych kościołów w mieście.
Jak wynika z inskrypcji z 1668 r., umieszczonej pod chórem, pierwszy drewniany kościół parafialny stał już w tym miejscu w 1100 r., a został wystawiony staraniem książąt mazowieckich.
W 1433 r. arcybp Wojciech Jastrzębiec podniósł kościół parafialny do godności kolegiaty i erygował przy nim kapitułę. W poł. XV w. arcybp Jan Odrowąż Sprowski, rozpoczął budowę kolegiaty murowanej z cegły i rudy darniowej.
Budowę kościoła kontynuowali arcybp Jan Łaski i Jakub Uchański, dzięki któremu stanęła jedna z najciekawszych kaplic, poświęcona rzymiance św. Wiktorii. Kolejni arcybiskupi fundowali swoje kaplice: arcybp Jan Tarnowski - kaplicę Św. Trójcy, arcybp Jan Wężyk - kaplicę św. Anny, arcybp Jan Lipski - kaplicę Najświętszego Sakramentu i arcybp Adam Komorowski - kaplicę Jezusa Ukrzyżowanego.
Od strony wschodniej, przy prezbiterium, ufundowana została kaplica patrycjuszowskiej rodziny Barszczów. Najpoważniejszej przebudowy kolegiaty dokonał arcybp Maciej Łubieński w 2 poł. XVII w. Autorem projektu przebudowy był architekt budowniczy Tomasz Poncino, który nadał jej charakter trójnawowego kościoła z wydłużonym prezbiterium.
Podczas przebudowy kościół otrzymał atrakcyjne w tym czasie cechy barokowe. Katedra pełni funkcję mauzoleum 12 prymasów Polski. Z uwagi na liczne pochówki najważniejszych dostojników Kościoła w Polsce nazywana jest „Wawelem Mazowsza”.
Przy jej przebudowie oraz wystroju wnętrz pracowało wielu znaczących artystów i architektów tworzących na dworach europejskich. Należy tu wymienić m.in. Jana Michałowicza z Urzędowa, Efraima Szregera, Szymona Bogumiła Zuga, Tomasza i Andrzeja Poncino, Jana Jerzego Plerscha, Bogumiła Plerscha, Jakuba Fontanę, Hieronima Canavesiego, Willema van den Blocka, Francesco Placidiego i wielu innych.
Na szczególną uwagę zasługują wspaniałe organy, bogata biblioteka i skarbiec. 14 czerwca 1999 r. Ojciec Święty Jan Paweł II nawiedził progi łowickiej świątyni i nadał jej tytuł Bazyliki Mniejszej. Bazylika jest miejscem czci relikwii św. Wiktorii, św. Wojciecha i obrazu Matki Bożej „Księżnej Łowickiej”.
|
Łowicz
)
)
