Najpiękniejsze miejsca w Polsce

Szlak Architektury Drewnianej województwa Małopolskiego tworzą najciekawsze i najcenniejsze obiekty zabytkowe z całego województwa. Wśród tych zabytków znajdują się: kościoły, piękne cerkwie, dzwonnice, staropolskie dwory, drewniane wille i skanseny.

Gmina Biecz może poszczycić się aż trzema takimi obiektami: kościołem w Libuszy, Rożnowicach oraz Binarowej – który jest prawdziwą perełką wśród drewnianych kościółków w Małopolsce.

KOŚCIÓŁ PW ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA W BINAROWEJ

Kościół w Binarowej to jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków drewnianego budownictwa sakralnego w Polsce. Świątynia wzniesiona została ok. 1500 r. z drzewa jodłowego o konstrukcji zrębowej do której budowy użyto połówek bali modrzewiowych. Prawie wiek później  dobudowana została do niej wieża i soboty, a w latach 40 XVII wieku kaplica.

Kościół składa się z nawy, dobudowanej od północy kaplicy Aniołów Stróżów, prezbiterium oraz wieży. Nawa i prezbiterium nakryte są wspólnym, jednokalenicowym dachem, na którym wznosi się mała wieżyczka na sygnaturkę. Pochyła wieża z nadbudowaną izbicą nakryta jest ostrosłupowym hełmem.

Wszystkie części świątyni pobite są gontem, co dodaje jej harmonii i swoistego uroku. Nakryte płaskimi stropami wnętrze szczelnie pokryte jest malowidłami, które wprost oszałamiają swoją kolorystyką.

Malowidła miały za zadanie przybliżać ludziom Biblię, były wykładnią zasad postępowania. Niewielu umiało wtedy pisać i czytać a msza odprawiana była po łacinie. Można zatem znaleźć na ścianach cykl 21 scen Męki Pańskiej, przedstawienia Sądu Ostatecznego, Naukę dobrego umierania, Rozdroża życia ludzkiego, Nagłą śmierć, Siedem sakramentów, Siedem cnót, sposoby odkupienia siedmiu grzechów głównych. Dekoracja sufitu w nawie i prezbiterium wykonana została za pomocą specjalnych szablonów zwanych patronami.

Unikatową wartość mają utrwalone w malowidłach widoki XVII-wiecznego Biecza. Są tu również detale świadczące o indywidualnej inwencji ludowego artysty, jak np. wyobrażenie anioła z wąsami.

Anioły w Binarowej są wszędzie, dzięki nim kościół jest po prostu magiczny. Innymi równie ciekawymi elementami wyposażenia świątyni są pochodzące z doby gotyku rzeźby na Matki Boskiej i czterech świętych dziewic umieszczone w nowej szafce na ścianie Kaplicy Aniołów Stróżów, rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem znajdująca się w ołtarzu głównym oraz kamienna chrzcielnica.

W lewym ołtarzu bocznym warto zwrócić uwagę na słynący łaskami obraz Matki Boskiej, będący jakoby darem króla Jana Kazimierza. Równie pięknie prezentują się okucia drzwiowe jeszcze z czasów powstania świątyni.

Kościołem interesowało się wielu artystów. W swoich pracach światynię uwiecznili m.in. S.Wyspiański, J.Mehoffer czy T.Axentowicz. W 2003 r. świątynia wpisana została wpisana na Listę UNESCO.

Świątynia w Rożnowicach wniesiona została w XVIII w i jest doskonałym przykładem przenoszenia w drewno wzorów monumentalnej architektury barokowej.

Zbudowany został w konstrukcji zrębowej, pobity gontem i blachą. Złożony jest z trójnawowego korpusu i zamkniętego trójbocznie prezbiterium, do którego dostawiono zakrystię i skarbczyk. Całość nakrywa dwuspadowy dach z wieżyczką na sygnaturkę. W prezbiterium i nawie głównej pozorne sklepienia kolebkowe, zaś w nawie bocznej stropy płaskie.

Godna uwagi jest odbudowana wieża, jakże różna od większości wież w drewnianych kościołach. Składa się z kilku kondygnacji oddzielonych od siebie daszkami. Dolne kondygnacje zwężają się coraz bardziej ku górze, następnie wznosi się pięterko o pionowych ścianach. Na nim następna, zwężająca się część i znów prawie pionowe pięterko, mniejsze od poprzedniego. Całość zwieńczona jest małym cebulastym hełmem.

Wnętrze o charakterze późnobarokowym, nawy boczne oddzielone są od nawy głównej imitowanymi w drewnie kolumnami, na których oparte są spłaszczone łuki arkad oraz faliście wygięta belka tęczowa. Świątynia ozdobiona jest dekoracją malarską z 2. poł. XVIII w składająca się z motywów roślinnych i geometrycznych. Wyposażenie kościoła głównie barokowe z XVIII w.

W ołtarzu głównym Ecce Homo oraz Matka Boska z Dzieciątkiem. Ołtarz wieńczy rzeźba św. Trójcy. W lewym ołtarzu obraz św. Anna Samotrzecia w zwieńczeniu Oko Opatrzności. W prawym ołtarzu obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

Z innych elementów wyposażenia warto zwrócić uwagę na rokokową ambonę, kamienna chrzcielnicę oraz stacje Drogi Krzyżowej.

Drewniany kościół w Libuszy wzniesiono na początku XVI wieku. Niska dzwonnica została dobudowana w XVII wieku. Kościół był wzniesiony z bierwion jodłowych, łączonych na zrąb, spoczywał na dębowej podwalinie, o kwadratowej nawie i węższym prezbiterium, które na wzór gotyckich kościołów murowanych uzyskało trójboczne zamknięcie.

Świątynię charakteryzowała malownicza architektura, ale przede wszystkim bogate wyposażenie wnętrza: ściany i stropy pokrywały malowidła zdumiewające rozmaitością barw i formy.

Na szczególną uwagę zasługiwał mieniący się złotem ołtarz tryptykowy o typowym układzie kompozycyjnym oraz bogatych strukturach stolarskich i dekoracji snycerskiej. Ołtarz był dwukondygnacyjny i trójdzielny W polu środkowym przedstawiona była Matka Boża z Dzieciątkiem między św. Stanisławem i Janem Chrzcicielem, posągi św. Jana Chrzciciela i św. Piotra, w górnej kondygnacji znajdował się piękny obraz św. Józefa. Na skrzydłach bocznych były przedstawione sceny maryjne, a na awersach pasyjne.

Bogactwo wyposażenia elementów gotyckich i barokowych, tworzyły harmonijną całość co sprawiało, że świątynia była arcydziełem sztuki. Strop nawy i prezbiterium pokrywało malowidło gotycko-renesansowe, dzieląc przestrzeń na dwanaście kwater ujętych w listwowe ramy tworzące pola pozornych kasetonów. Poszczególne pola wypełniały sploty bujnej roślinności i barwnych kwiatów, otaczające dziesięć kolistych medalionów. Występowały tam sceny maryjne: Nawiedzenie, Zwiastowanie, Narodzenie Chrystusa, św. Anna Samotrzeć: dalej fragmenty cyklu pasyjnego: Cierniem ukoronowanie, i Biczowanie; a w końcu św. Jerzego i Marcina. Motywy zwojów roślinno-kwiatowych zdobiły podniebia zaskrzynień oraz parapet chóru muzycznego. Na ścianach znajdowały się malowidła Sądu Ostatecznego, obrazy Maryi i świętych. Na zewnętrznej ścianie prezbiterium umieszczony był krucyfiks ludowy. Pierwotnie był to krzyż przydrożny. Krzyż ten ocalał z pożaru.

Nadzwonnicy przy kościele znajduje się dzwon roku 1448, pięknie ozdobiony, z plakietami Ukrzyżowanego i Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz z napisem minuskułowym. W kościele znajdowała się również profilowana belka tęczowa w której dominował późnogotycki krucyfiks z symbolami ewangelistów. 

 I taki wyjątkowy charakter, zachował się aż do nocy z 14 na 15 lutego 1986 kiedy to kościół spłonął. Od 1995 r. trwała jego rekonstrukcja. W 2009 r. odbudowana została w całości bryła świątyni i tę postać ma obecnie.